Referandumda mühürsüz pusula tartışması
banner214

Referandum günü bazı sandık kurullarının seçmene mühürsüz oy pusulası ve zarf verdiği iddialarını ele alan Yüksek Seçim Kurulu, sandık kurulu mührü taşımayan oy pusulası ve zarfların dışarıdan getirilerek kullanıldığı kanıtlanmadıkça geçerli sayılmasına karar verdi.

YSK’nın mühürsüz pusula kararı ve gerekçeleri nelerdir? 

Seçim Kurulu Başkanı Sadi Güven kararın ardından "Yüksek Kurul biraz önce toplandı. Vatandaşın iradesinin sandığa doğru tecelli edebilmesi açısından, 298 sayılı yasa da buna izin verdiğinden 'Tercih' mührü yerine 'Evet' mührünün basıldığı oy pusulalarının da geçerli olmasına karar vermiştir. Bazı sandık kurullarımızın da oy pusulalarının arka yüzlerini mühürlemeleri gerekirken ön yüzlerine mühür bastıkları anlaşılmıştır. Yüksek Kurul, bu oy pusulalarının da geçerli olmasını kararlaştırmıştır” açıklamasını yaptı.

Kararda, “Mühürleme işleminin yapılmaması, tek başına seçmenin oyunun geçersiz sayılması için yeterli değildir” denildi. YSK, hata veya ihmali tespit edilen sandık kurulu başkan ve üyeleri hakkında ilgili seçim kurullarınca suç duyurusunda bulunulmasına da karar verdi.

YSK’nın geçmiş dönemde mühürsüz pusula kararı var mı?

YSK’nın bu kararında geçmiş yıllarda verdiği örnek kararlara atıflarda bulundu. YSK’nın sitesinde, mühürsüz oy pusulalarıyla kullanılan oyların geçerli sayılmasına ilişkin beş adet eski YSK kararı yayınlandı. YSK, 1984 yılında mühürsüz oy pusulalarının dışarıdan
getirilmediğinin belirlenmesi halinde oyların geçerli sayılacağını kararlaştırdı. Mühürsüz oy pusulalarına ilişkin 1989 yılındaki YSK kararında, söz konusu mühürsüz oy pusulalarının dışarıdan getirildiğine yönelik iddiada bulunulmaması halinde olayın eğitilmeyen sandık
kurulunun hatasından kaynaklandığına ve oy pusulalarının geçerli sayılmasının doğru olacağına hükmedildi.

Kurul, 2004'teki yerel seçimlerde mühürsüz oy pusulalarına ilişkin bir itirazı değerlendirip verdiği kararda, sandık kurulunca mühürlenmeyen oyların kullanılmasının seçmen iradesini engelleyici bir durum olmadığı, burada seçmenin bir kusurunun bulunmadığı ifade edilerek itiraz kapsamındaki 145 oy geçerli sayıldı.

AGİT raporu, CHP’nin itirazı ve YSK’nın son kararındaki gerekçeler nelerdir? 

Referandumun ‘eşit koşullar altında’ gerçekleşmediğini iddia eden AGİT’in yayınladığı ön raporda YSK’nın aldığı kararlar öne çıkarılırken, halkın demokratik tercihi ve yüksek katılıma ise değinilmedi. Bu raporun ardından CHP, HDP ve Vatan Partisi referanduma ilişkin YSK’ya itirazlarda bulundu. CHP, HDP ve Vatan Partisi, tam kanunsuzluk gerekçesiyle referandumun iptali için yaptıkları başvuruyu değerlendiren YSK, itirazları reddetti. Oylamada 10’a karşı bir oyla ret kararı verildi.

YSK’dan yapılan açıklamada, “Halk oylamasının tam kanunsuzluk nedeniyle iptaline ilişkin talepler, bugün (dün) 10.30’da başlayan YSK toplantısında görüşülmüş, yapılan değerlendirmeler neticesinde her 3 talebin de ayrı ayrı oylanması sonucunda, 10 üyenin ret, 1 üyenin kabul yönündeki oyları ve oy çokluğuyla reddine saat 17.30 itibarıyla karar verilmiştir” denildi.

Referandum sonucu AYM ya da AİHM'e taşınırsa ne olur?

YSK’nın ret kararının ardından CHP için iç hukuk yolları kapanmış oldu. Yargı denetimi ve üst makam anlamında YSK kararına itiraz hakkı yok. İç hukuk yollarını tüketmek adına AYM’ye sembolik başvuru yapıp Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine konuyu taşırsa CHP’yi zorlu bir süreç bekliyor.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 Nolu Protokolün 3’üncü madde metninde, mühürsüz oy pusulalarının geçerliliğine veya geçersizliğine ilişkin bir hüküm yoktur. Keza madde metninde oyun geçerliliğinin şartlarına ilişkin bir hüküm de bulunmamaktadır. Maddenin istediği tek şey, oyun gizli olması, seçimlerin serbest yapılması ve seçimlerin makul aralıklarla tekrarlanmasından ibarettir.

 

YORUMLAR (üye olmadan da yorum yapabilirsiniz.)
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.