Kara trenden YHT'ye Türkiye’nin demir yolu serüveni

Anadolu, 163 yıl önce ‘kara tren’ ile ilk kez demir yoluyla tanışırken Cumhuriyetin ilk yıllarındaki büyük atılımla yurdun dört bir yanına raylar döşendi. Türk demir yolu ağında 2003'ten sonra ise yepyeni bir dönem başladı.

Ekonomi 25.09.2019, 09:21 25.09.2019, 09:21
Kara trenden YHT'ye Türkiye’nin demir yolu serüveni

Bundan tam 163 yıl önce kara tren ile başlayan Türkiye’nin demir yolu serüveni, günümüzde Yüksek Hızlı Trenlere ulaştı.

Osmanlı döneminde, Avrupa'da buhar gücünün demir yollarında kullanılmaya başlanmasından 26 yıl sonra 1856'da demir raylarla tanışıldı. Türk demir yolu serüveni, bir İngiliz şirketine verilen imtiyazla 163 yıl önce ilk demir yolu hattı olan 130 kilometrelik İzmir-Aydın hattının temelinin atılmasıyla başladı.

Osmanlı 8 bin 619 kilometre demiryolu yaptı

Osmanlı Dönemi’nde Osmanlı coğrafyasında toplam 8 bin 619 kilometre demir yolu yapılırken, bunun 4 bin 136 kilometrelik kısmı bugünkü sınırlar içinde kaldı. Bu hatlarda saatte yaklaşık 40 kilometre hıza çıkabilen buharlı trenler hizmet veriyordu. Daha sonra bunların yerini ortalama 60 kilometre hız yapabilen konvansiyonel trenler aldı.

Demir ağların ''altın çağı''

Cumhuriyetin ilk yıllarında demir yolu yatırımlarına verilen önem ''Demir ağlarla ördük ana yurdu dört baştan'' dizeleriyle Onuncu Yıl Marşı'na da yansırken, bu dönem Türk demir yolları tarihinde ''altın çağ'' olarak nitelendirildi. 2. Dünya Savaşı'na kadar büyük bir hızla sürdürülen demir yolu yapımı, savaş nedeniyle 1940'lardan sonra yavaşladı.

1950 sonrasında yılda ortalama 18 kilometre yapılabildi

1923-1950 yılları arasında 3 bin 764 kilometrelik demir yolu yapıldı. Türkiye'de 1950 sonrasında ise karayolu yatırımları hız kazandı. Bu politikanın sonucu olarak da 1951-2003 yılları arasında yılda sadece ortalama 18 kilometre demir yolu yapılabildi.

2003 sonrası hızlı tren ağları yayıldı

Demir yollarında 2003 sonrası yeni bir döneme girildi. Ankara merkez olmak üzere İstanbul-Ankara-Sivas, Ankara-Afyonkarahisar-Uşak-Manisa-İzmir, Ankara-Konya koridorlarını kapsayan çekirdek yüksek hızlı demiryolu ağının oluşturulması öncelikli hedef olarak belirlendi.

Yüksek hızlı ve konvansiyonel yol yapımının yanı sıra, Cumhuriyet öncesi ve sonrasında yapılan demir yollarında ana hatların tamamı yenilendi.

Sinyalli hatlar 5 bin 809 kilometreye ulaştı

Yollar yenilenirken çevre dostu elektrikli ve hat kapasitesini artıran sinyalli hatlara dönüştürülmesine de ağırlık verildi. 2003'te 2 bin 82 kilometre olan elektrikli hatlar yüzde 166 artışla 5 bin 530 kilometreye, 2 bin 505 kilometre olan sinyalli hatlar yüzde 132 artışla 5 bin 809 kilometreye ulaştı.

İlk YHT 2009'da hizmete girdi

Türkiye, projelerin hayata geçirilmesiyle hızlı trenlerle bu dönemde tanıştı. İlk YHT, 2009'da Ankara-Eskişehir hattında hizmete alındı. Saatte 250 kilometrelik hızla işletilmeye başlanan hatta, seyahat süresi 1 saat 30 dakikaya düştü.

YHT'ler daha sonra Ankara-Konya, Ankara-İstanbul (Pendik) ve İstanbul-Konya arasında hizmet vermeye başladı.

3 bin 675 kilometrelik inşaat sürüyor

Türkiye'nin dört bir yanı hızlı tren (HT) ve Yüksek Hızlı Tren (YHT) hatlarıyla birbirine bağlanırken, şu ana kadar bin 213 kilometre YHT hattının yapımı tamamlandı. 3 bin 675 kilometrelik YHT ve HT hattının inşası ise devam ediyor.

Bu çerçevede, Ankara-Sivas ve Ankara-İzmir arasında Yüksek Hızlı demir yolu yapımı da sürüyor.

Yüksek hızlı demir yollarına entegre olacak şekilde yük ve yolcu taşımacılığının birlikte yapılabileceği 200 km/saat hıza uygun hızlı tren demir yolu hatları da inşa ediliyor.

Bursa-Bilecik ile Konya’dan Adana'ya ve Adana’dan Mersin ve Gaziantep'e kadar hızlı tren demir yolu hatlarındaki çalışmalar devam ediyor.

Marmaray ile Asya-Avrupa denizin altından bağlandı

Ülkenin dört bir yanı demir ağlarla örülürken, TCDD'nin kent içi toplu taşımacılığında raylı sistemin geliştirilmesi için yerel yönetimlerle iş birliği yapmasıyla önemli projeler de hayata geçirildi.

İstanbul'un ulaşım sorunu açısından önemli projelerden olan Marmaray ile Asya-Avrupa kıtaları denizin altından modern demir yolu sistemi ile birbirine bağlandı.

Marmaray Boğaz Tüp Geçişi ve Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hatlarının ardından Gebze-Halkalı banliyö hatlarının da hizmete girmesiyle Pekin'den Londra'ya kadar kesintisiz demir yolu ulaşımı mümkün hale geldi.

İzmir'de İZBAN ve Ankara'da hayata geçen BAŞKENTRAY projeleriyle halka modern banliyö hizmeti sunulurken, Gaziantep'te de GAZİRAY’ın inşası devam ediyor.

Yerli ve milli üretimle Ar-Ge'ye büyük önem veriliyor

Söz konusu demir yolu projeleri hayata geçirilirken aynı zamanda yerli ve milli üretim ile Ar-Ge çalışmalarına da büyük önem veriliyor.

Yerlilik oranı lokomotiflerde yüzde 51'in üzerine, vagon üretiminde ve demir yolu yol yapımlarında da yüzde 90'ın üzerine çıktı.

2023'e kadar yüksek hızlı, hızlı ve konvansiyonel olmak üzere demir yolu ağının doğudan batıya, kuzeyden güneye ve tüm bölgelere yaygınlaştırılması hedefleniyor.

 

 

Yorumlar (0)
20°
açık
Namaz Vakti 09 Temmuz 2020
İmsak 03:37
Güneş 05:34
Öğle 13:14
İkindi 17:13
Akşam 20:45
Yatsı 22:33
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Fenerbahçe 31 50
6. Beşiktaş 30 50
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Denizlispor 31 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 34 50
8. Tottenham 33 48
9. Sheffield United 33 48
10. Burnley 33 46
11. Everton 33 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 34 31
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 34 60
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 34 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 35 39
14. Real Betis 34 38
15. Celta de Vigo 35 36
16. Deportivo Alaves 34 35
17. Eibar 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24