13.01.2020, 09:29

İran da kazandı Trump da

İran ile ABD arasında var olan gerilim, Süleymani’nin oto ile seyir halindeyken ABD tarafından bir füze saldırısı sonucu öldürülmesiyle doruğa ulaşmıştı. Bu saldırı 3’üncü dünya savaşı mı başladı yorumlarıyla dünyada tedirginliğe neden olmuştu. İran’ın devlet içi ve dışı aktörlerinin özellikle Devrim Muhafızlarının komutanı Kasım Süleymani’ye Bağdat’ta gerçekleştirilen suikast’ emrini bizzat Trump’un verdiği Pentagon tarafından açıklanmıştı. DEAŞ lideri Bağdadi’den sonra daha önemli bir terörist olarak nitelendirdiği Kasım Süleymani’yi de ortadan kaldırarak bir yandan ‘azil sürecine’ meydan okuyan Trump kamuoyu desteğini artırırken, 2020 Kasım ayında yapılacak seçimlerde önemli bir avantaj yakalamıştı.

İran’da 2018 yazından itibaren başlayan gösteriler, geçtiğimiz ay 800’den fazla insanın öldürülmesine yol açan kargaşa ve KAOS mollaların tahtını ve rejimi sarsarken Süleymaniye yapılan suikast rejimi ciddi anlamda güçlendirmişti. Kasım Süleymani ve Ebu el Mehdi Mühendisi’nin cenazelerinin İran’a getirilmesinin ardından, çeşitli eyaletlerde yapılan cenaze törenlerinde bir araya gelen kalabalıklar ve atılan sloganlar, Kasım Süleymani’nin İran toplumunda önemli bir karşılığı olduğunun canlı göstergesi olarak değerlendirildi. İran ABD’nin bu beklenmeyen saldırısına karşı, “vekalet unsurlarıyla cevap verecektir” şeklindeki tüm beklentileri aşarak, ABD’nin Irak’taki Ayn el-Esed üssüne Kirmanşah bölgesinden ateşlediği balistik füzelerle cevap verdi. İran haber ajanslarının verdiği bilgilere göre bu saldırılarda İran’ın kısa ve orta menzilli füzelerinden olan Fatih-313, Zülfikar ve Kıyam füzeleri kullanıldı. Bu saldırıların başlamasının ardından, Kasım Süleymani’nin cenazesi Kirman’da daha önceden belirlenen yere defnedildi ve rejim bu saldırıyla toplumsal alanda oluşan “intikam” beklentilerine belli bir oranda cevap vermiş oldu. ABD Başkanı Trump’un İran’a yönelik yeni bir askeri müdahale yapılmayacağı ancak yeni yaptırımlar uygulayacağına yönelik açıklamaları, çok sağduyulu ve kontrollü bir duruş sergilediği yorumlarına neden olmuştu. Trump’un bu kararı almasında en büyük etken ABD’de Kasım 2020 Başkanlık seçimleri olsa gerek!

İran’ın dini lideri Hamaney, hadiseyi, “dünyayı sarsan, tarihin akışını değiştiren gelişmeler” diye tanımlayarak, ABD’ye tokat attıklarını iddia etmesi her iki ülkenin de gerilimi tırmandırmama stratejisi olarak görüldü.

SÜLEYMANİ’Yİ OBAMA BÜYÜTTÜ TRUMP YOK ETTİ

Irak’taki İran varlığı ve nüfuzunun büyük ölçüde Obama dönemindeki ABD’nin İran’a hediye ettiği bir durum olduğu apaçık bir gerçek. ABD’nin baştan beri düşman bellediği İran’a bile isteye bir alan açmış olmasının arka planı mezhepsel çatışmaları körüklemek için olsa gerek. Zira ortadaki gerçek, İran’ın Irak’a neredeyse kendi vilayetlerinden biri gibi davranabilmesini temin eden alanın tamamen ABD tarafından açılmış olduğudur.Zaten Kasım Süleymani’nin öldürülme bağlamı da Irak’la ilgili, öldürüldüğü yer de Bağdat. Zira, kendisi ABD’nin düşmanı olarak, ABD işgalinden ve bu işgalin açtığı kapılardan girerek yerleştiği Irak’ta tam bir eyalet valisi gibi bütün Irak topraklarında tam yetkili olarak dolaşma imtiyazı ve gücünü kullanabiliyordu. Bu esnada Kasım Süleymani’nin örgütlediği Haşdi Şabi güçleri, Kudüs Gücü vs. Irak yönetiminden ziyade doğrudan kendisine bağlıydı ve aslında bakarsanız, şimdiye kadar ABD güçleriyle doğrudan karşı karşıya gelmiyordu. Bu güçlerin Irak’ta sürdürdükleri mezhepçi faaliyetlerle Irak’ı yaşanmaz hale getirmiş olduğunu herkes gibi ABD de görüyordu, ama müesses nizam’dan bir talimat gelmediği için müdahale de edilmiyordu.

ABD’nin Irak siyasetinde İran’la ilişkisinde böyle bir kırılma noktasına gelmesinde yine de Trump faktörünün önemli bir rol oynadığını göz ardı etmemek lazım. Ezberleri bozan, teamülleri yıkan yanıyla Trump, Irak sahasında da İran’la alışılagelmiş siyasette çıtayı beklenmeyen bir seviyede yükseltti. Süleymani’yi etkisiz hale getirerek İran’ın Irak’taki, hatta bütün Ortadoğu’daki elini-ayağını kesmiş oldu. Trump’un bu faliyetleri şüphesiz Müesses nizamdan bağımsız olamaz. Bu durumun şimdiye kadarki bütün ilişki biçimini kökten değiştiren yeni bir düzene zorlayan sonuçları olacağı kesin. Şimdilik İran-ABD geriliminden sağduyu hakim olduğu için İran’da Trump’ta kazanmış görünüyor.

Yorumlar (0)
açık
Namaz Vakti 22 Ocak 2020
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 18 40
2. Başakşehir 18 36
3. Trabzonspor 18 35
4. Fenerbahçe 18 34
5. Alanyaspor 18 32
6. Galatasaray 18 30
7. Beşiktaş 18 30
8. Göztepe 18 26
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 18 24
11. Çaykur Rizespor 18 23
12. Denizlispor 18 22
13. Gençlerbirliği 18 18
14. Konyaspor 18 18
15. Kasımpaşa 18 15
16. Antalyaspor 18 14
17. Ankaragücü 18 12
18. Kayserispor 18 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 18 37
2. Erzurum BB 18 31
3. Bursaspor 18 30
4. Akhisar Bld.Spor 18 28
5. Keçiörengücü 18 28
6. Ümraniye 18 28
7. Menemen Belediyespor 18 28
8. Adana Demirspor 18 27
9. Altay 18 24
10. Balıkesirspor 18 24
11. Giresunspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 18 23
13. İstanbulspor 18 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 18 16
16. Adanaspor 18 13
17. Boluspor 18 13
18. Eskişehirspor 18 9
Takımlar O P
1. Liverpool 22 64
2. Man City 24 51
3. Leicester City 23 45
4. Chelsea 24 40
5. M. United 23 34
6. Wolverhampton 23 34
7. Sheffield United 24 33
8. Tottenham 23 31
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Newcastle 24 30
14. Burnley 23 27
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 22 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 23 17
Takımlar O P
1. Barcelona 20 43
2. Real Madrid 20 43
3. Atletico Madrid 20 35
4. Sevilla 20 35
5. Getafe 20 33
6. Real Sociedad 20 31
7. Valencia 20 31
8. Athletic Bilbao 20 30
9. Villarreal 20 28
10. Granada 20 27
11. Real Betis 20 27
12. Levante 20 26
13. Osasuna 20 25
14. Deportivo Alaves 20 23
15. Real Valladolid 20 22
16. Eibar 20 22
17. Mallorca 20 18
18. Celta de Vigo 20 16
19. Leganés 20 14
20. Espanyol 20 14