13.01.2020, 09:29

İran da kazandı Trump da

İran ile ABD arasında var olan gerilim, Süleymani’nin oto ile seyir halindeyken ABD tarafından bir füze saldırısı sonucu öldürülmesiyle doruğa ulaşmıştı. Bu saldırı 3’üncü dünya savaşı mı başladı yorumlarıyla dünyada tedirginliğe neden olmuştu. İran’ın devlet içi ve dışı aktörlerinin özellikle Devrim Muhafızlarının komutanı Kasım Süleymani’ye Bağdat’ta gerçekleştirilen suikast’ emrini bizzat Trump’un verdiği Pentagon tarafından açıklanmıştı. DEAŞ lideri Bağdadi’den sonra daha önemli bir terörist olarak nitelendirdiği Kasım Süleymani’yi de ortadan kaldırarak bir yandan ‘azil sürecine’ meydan okuyan Trump kamuoyu desteğini artırırken, 2020 Kasım ayında yapılacak seçimlerde önemli bir avantaj yakalamıştı.

İran’da 2018 yazından itibaren başlayan gösteriler, geçtiğimiz ay 800’den fazla insanın öldürülmesine yol açan kargaşa ve KAOS mollaların tahtını ve rejimi sarsarken Süleymaniye yapılan suikast rejimi ciddi anlamda güçlendirmişti. Kasım Süleymani ve Ebu el Mehdi Mühendisi’nin cenazelerinin İran’a getirilmesinin ardından, çeşitli eyaletlerde yapılan cenaze törenlerinde bir araya gelen kalabalıklar ve atılan sloganlar, Kasım Süleymani’nin İran toplumunda önemli bir karşılığı olduğunun canlı göstergesi olarak değerlendirildi. İran ABD’nin bu beklenmeyen saldırısına karşı, “vekalet unsurlarıyla cevap verecektir” şeklindeki tüm beklentileri aşarak, ABD’nin Irak’taki Ayn el-Esed üssüne Kirmanşah bölgesinden ateşlediği balistik füzelerle cevap verdi. İran haber ajanslarının verdiği bilgilere göre bu saldırılarda İran’ın kısa ve orta menzilli füzelerinden olan Fatih-313, Zülfikar ve Kıyam füzeleri kullanıldı. Bu saldırıların başlamasının ardından, Kasım Süleymani’nin cenazesi Kirman’da daha önceden belirlenen yere defnedildi ve rejim bu saldırıyla toplumsal alanda oluşan “intikam” beklentilerine belli bir oranda cevap vermiş oldu. ABD Başkanı Trump’un İran’a yönelik yeni bir askeri müdahale yapılmayacağı ancak yeni yaptırımlar uygulayacağına yönelik açıklamaları, çok sağduyulu ve kontrollü bir duruş sergilediği yorumlarına neden olmuştu. Trump’un bu kararı almasında en büyük etken ABD’de Kasım 2020 Başkanlık seçimleri olsa gerek!

İran’ın dini lideri Hamaney, hadiseyi, “dünyayı sarsan, tarihin akışını değiştiren gelişmeler” diye tanımlayarak, ABD’ye tokat attıklarını iddia etmesi her iki ülkenin de gerilimi tırmandırmama stratejisi olarak görüldü.

SÜLEYMANİ’Yİ OBAMA BÜYÜTTÜ TRUMP YOK ETTİ

Irak’taki İran varlığı ve nüfuzunun büyük ölçüde Obama dönemindeki ABD’nin İran’a hediye ettiği bir durum olduğu apaçık bir gerçek. ABD’nin baştan beri düşman bellediği İran’a bile isteye bir alan açmış olmasının arka planı mezhepsel çatışmaları körüklemek için olsa gerek. Zira ortadaki gerçek, İran’ın Irak’a neredeyse kendi vilayetlerinden biri gibi davranabilmesini temin eden alanın tamamen ABD tarafından açılmış olduğudur.Zaten Kasım Süleymani’nin öldürülme bağlamı da Irak’la ilgili, öldürüldüğü yer de Bağdat. Zira, kendisi ABD’nin düşmanı olarak, ABD işgalinden ve bu işgalin açtığı kapılardan girerek yerleştiği Irak’ta tam bir eyalet valisi gibi bütün Irak topraklarında tam yetkili olarak dolaşma imtiyazı ve gücünü kullanabiliyordu. Bu esnada Kasım Süleymani’nin örgütlediği Haşdi Şabi güçleri, Kudüs Gücü vs. Irak yönetiminden ziyade doğrudan kendisine bağlıydı ve aslında bakarsanız, şimdiye kadar ABD güçleriyle doğrudan karşı karşıya gelmiyordu. Bu güçlerin Irak’ta sürdürdükleri mezhepçi faaliyetlerle Irak’ı yaşanmaz hale getirmiş olduğunu herkes gibi ABD de görüyordu, ama müesses nizam’dan bir talimat gelmediği için müdahale de edilmiyordu.

ABD’nin Irak siyasetinde İran’la ilişkisinde böyle bir kırılma noktasına gelmesinde yine de Trump faktörünün önemli bir rol oynadığını göz ardı etmemek lazım. Ezberleri bozan, teamülleri yıkan yanıyla Trump, Irak sahasında da İran’la alışılagelmiş siyasette çıtayı beklenmeyen bir seviyede yükseltti. Süleymani’yi etkisiz hale getirerek İran’ın Irak’taki, hatta bütün Ortadoğu’daki elini-ayağını kesmiş oldu. Trump’un bu faliyetleri şüphesiz Müesses nizamdan bağımsız olamaz. Bu durumun şimdiye kadarki bütün ilişki biçimini kökten değiştiren yeni bir düzene zorlayan sonuçları olacağı kesin. Şimdilik İran-ABD geriliminden sağduyu hakim olduğu için İran’da Trump’ta kazanmış görünüyor.

Yorumlar (0)
30°
açık
Namaz Vakti 05 Temmuz 2020
İmsak 03:33
Güneş 05:31
Öğle 13:14
İkindi 17:13
Akşam 20:47
Yatsı 22:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Malatyaspor 30 29
15. Çaykur Rizespor 29 29
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Bursaspor 32 55
3. Adana Demirspor 31 54
4. Erzurum BB 31 53
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 32 47
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24