25.03.2020, 09:49

Sorumluluk

Kürenin her yanındaki insanlar olarak hepimizin aynı dünyada olduğumuz ve dolayısıyla hepimizin birbirimize karşı sorumlu olduğumuz gerçeğini bilmiyor değildik. Ama gözardı ediyorduk. Küçücük bir virüs geldi ve bunu bütün dünyaya bu açık gerçeği en çarpıcı bir biçimde hatırlattı.

Kürenin zenginleri, müstekbirleri aslında dünyayı kendileri için fena halde küçültürken, kendileri dışındakiler için dünyayı eskisinden bile daha büyük, daha erişimsiz, daha çorak hale getirmişlerdi.

Myanmar’da zaten en zor şartlarda yaşamakta olan gariban Arakanlı çocuklar üzerlerine yağan kurşunlardan kaçamazken, atıldıkları çukurlarda cesetleri yanarken iki metre öteye erişebilecek güçten de yoksun kalıyorlardı. Ne bedenleri ne sesleri bütün dünyayı bir salona sığdıracak kadar kolaylaştırmış parababalarına, iktidar seçkinlerine ulaşmıyordu.

Gazze’de koca bir şehri bütün insanlarıyla muhasara altında tutan azgın işgalci uygulamaların haberleri de bilgisi de bütün trajikliğiyle her gün göz önünde ama bu haberler sadece küçük köyün küresel malumatları olarak kayda geçiyor, vicdanlara hiçbir şekilde seslenmiyordu.

Suriye’de, Yemen’de, Libya’da, Keşmir’de, Afrika’da.. küreselleşmiş dünyanın bütün nimetlerinden istifade edenler, bu nimetlerin bedellerini ödemeye yanaşmıyorlardı.

Coronavirüsü önümüze küreselleşme ile birlikte yaşamakta olduğumuz nimetlerin, almaktan olduğumuz hizmetlerin ödemekten kaçtığımız faturaları bir bir koyuyor. Evi Rusya ve Esed rejiminin bombardımanıyla başına yıkılan, anasız babasız kalan ve en son kendisi de bir lokma ekmek bulamadığı için ölecek noktaya gelirken son nefesinde “burada yaşadıklarımı Allah’a anlatmaya gidiyorum” diyen Suriyeli çocuğun sesi bu dünyanın refahtan şımarmış olduğu için bütün duyarlılıkları körelmiş insanına ulaşmadı, ama şimdi herkes bu şikayetin arşı nasıl titrettiğini hissediyor.

Coronavirüsün dünyamıza bu müdahalesinden sonra artık hiçbir şeyin eskisi gibi devam edemeyeceği kesin. Yaşadığımız dünya düzeninin adaletten uzak halinin çok ciddi sorunlara yol açıyor olduğunu söylüyorduk. Türkiye yıllardır bu düzenin dünyanın sorunlarını çözmeye dönük hiçbir niyet, yetenek ve iradesinin olmadığını “dünya beşten büyüktür” başlığı altında ifade ediyordu.

Coronavirüs bizi eğitiyor bir yandan da. Bize ilk verdiği derslerden birisi, başkalarının sorumsuz davranışlarının hayatımızı tehlikeye atabileceği gibi kendi davranışlarımızla da başkalarının hayatını tehlikeye sokabilme ihtimali.

Etiğin temeli de olan bu ilke üzerine sosyal davranışlarımızı düzenlemek esasen medenileşmenin de birincil ölçülerindendir. Sosyal ortamda yaptığımız her davranışın başkalarını ilgilendiren, başkalarını etkileyebilecek sonuçları üzerinde de düşünmek zorundaydık. Bunun gafletindeytik, şimdi bu uyarı bizi kendimize getirmiş olmalı.

Belki daha önce dediğimiz gibi bireysel özgürlüklerin sınırlarını yeniden çizmeliyiz. Hangi davranışlarımız ne kadar bireysel veya kişisel sınırlarımızda kalıyor? Bu konuda herkesin sosyal sorumluluk çerçevesinde kendine çeki düzen vermesi gereken bir büyük bilinç şokuyla karşı karşıyayız.

Tabi şehir hayatında olduğu kadar küresel düzeydeki, uluslararası ilişkilerde de bu durum yeni sorumluluklar getiriyor. Ülkeler, benim içimde olup biten her şey sadece beni ilgilendiriyor deme lüksünden artık sıyrılmalı. Dünya külfet noktasında bu kadar birbirini etkilerken, ülkelerin kendi içlerinde de dünyanın denetimine daha açık hale gelmesi kaçınılmaz.

Elbette temel insan hakları düzeyinde bir açıklık ve denetimden bahsediyoruz. Bugünlerde Coronavirüs’e kaynaklık etmiş olan Çin’in virüsle mücadelede bütün ülkeleri geride bırakacak kadar ilerleme kaydetmiş olduğu söyleniyor. Ancak bunu bilmemizin bir imkanı yok aslında. Çünkü Çin, bu konuda dünyaya şeffaf davranmadığı için zaten bu sorun patlak verdi. Kendi ülkesinde olup kendi ülkesinde bitmeyen bir şeyi dünyadan gizlediği için yaşanan gecikmenin dünyaya maliyeti ortada. Bugün bile ne kadar doğru veya yanlış söylediğini kimse kestiremiyor. Böyle ise bile, bundan sonra dünyanın geri kalan ülkelerine karşı bilgi gizlememek ve verileri paylaşmak, bu ortak hastalıkla işbirliği içinde mücadele etmek gibi bir sorumluluktan kaçamaz.

Bu konuda sorumluluk üstlenmekte kusur işleyenlerin sadece kendilerine değil dünyanın geri kalanına da ciddi bir tehdit oluşturacağı gün gibi ortada.

Bu konuda Mısır’ın baştan itibaren Covid-19 tipi Coronavirüsle ilgili politikası da bu sorumsuzluğun en vahim örneklerinden biri. Bu sorumsuzluk tabii ki başta Mısır’ı kötü etkiliyor ancak Mısır üzerinden bütün Afrika ve hatta bütün dünyaya yeni bir tehdit kaynağı oluşturuyor.

Rakamlar baştan beri küçümseniyor, doğru dürüst bir kolektifi mücadele yok ve üstelik halk ve devlet arasındaki ciddi kopukluk halkın tedbir kampanyalarına aktif katılımını engelliyor. Bazı haberlere göre Mısır’da vaka sayısı 20 binleri bulmuş olduğu halde son açıklanan rakamlar iki yüzü bile bulmuyor. Üstelik yüksek rütbeli bazı askerlerin bu hastalığa yakalandığı ve öldüğü haberlerine rağmen Mısır’da ciddi bir tedbir yok. Halk tedbir çağrılarına uymuyor. Hastalığın yayılmasının Mısır’da kontrol altına alınamaması sadece Mısır’da değil, başta Körfez ülkeleri ve Afrika olmak üzere bütün dünya için tehdidin alınan bütün tedbirleri boşa çıkaracak şekilde devamlılığını sağlayacaktır.

Coronavirüsün bize en büyük mesajını “sorumluluk” olarak okursak yanılmayız. Bireysel, toplumsal ve uluslararası sorumluluk.

İçimizdeki beyinsizler yüzünden hepimiz helak olabileceğimiz gibi bizim yaptıklarımız dolayısıyla başkaları da helak olabilir.

Yorumlar (0)
10°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 06 Nisan 2020
İmsak 05:03
Güneş 06:32
Öğle 13:12
İkindi 16:49
Akşam 19:41
Yatsı 21:04
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20