16.07.2020, 11:02

Sosyal medya mecraları bizi dinliyor mu?

Sözlerime başlamadan önce hemen hemen herkesin duyduğu klişe bir tabirle başlamak istiyorum; Eğer aldığınız ürün ya da hizmet için herhangi bir ücret ödemiyorsanız muhakkak ürün sizsiniz.

Kulağa klişe gelse de dijital dünyada kimse kar amacı gütmeden hizmet sunmaz. Bu Facebook, WhatsApp gibi milyon dolarlık bütçelere sahip uygulamalar için de, Google için de, ya da tüm diğer sosyal medya mecraları için de geçerlidir. Eğer aldığınız hizmet için bir bedel ödemiyorsanız ödediğiniz bedel muhtemelen kendi kişisel verilerinizdir.

O yüzden cevap basit, ‘EVET DİNLİYORLAR.’ Ama bu bizi 7/24 kayıt altına alıyorlar demek değil elbet. Her ne kadar şimdilik bunları yapıyor olmasalar bile gelecekte yapmayacakları anlamına da gelmiyor.

Bahsettiğimiz dinlemeler bir algoritma kiti üzerinden süzgeçten geçen anahtar kelimeler üzerinden yapılıyor.

Peki nasıl dinliyorlar?

Gelelim şimdi bu dinlemeyi nasıl yaptıklarına. Dinlemelerin yüzde 99’u telefonlarımıza indirdiğimiz mobil uygulamalar üzerinden gerçekleşiyor. Android için Google Play Store ya da İOS için Apple Store’dan indirdiğimiz her uygulama ‘Başlangıç ​​Kiti' diye geçiyor ve bu uygulamalar tüm izinlere sahip olarak telefonumuza iniyor.

Demin söyledik ya küçük büyük fark etmez ücretsiz olarak indirdiğimiz her uygulama mobil cihazımıza inerken bizden bir takım izinler istiyor. Hepiniz hatırlarsınız mikrofona izin ver, kameraya izin ver, galeriye izin ver vs. Android işletim sisteminde bu izinleri direk telefona indirdiğimizde zaten vermiş oluyoruz İOS yani Apple işletim sistemin de ise bu izinleri genelde uygulamayı kullandığımızda çıkan ekranla veriyoruz.

Örneğin WhatsApp’ta birisine ses kaydı göndereceksek muhakkak WhatsApp uygulaması bizden mikrofona erişim izni istiyor bu erişim iznini vermediğimiz sürece herhangi birisine se kaydı yollayamayız. Biz de hizmeti kullanmak için mikrofona izin verip sesimizi sesli not olarak eşe dosta gönderiyoruz ne güzel dimi. Ücretsiz muhteşem bir hizmet.

Neden ücretsiz? Çünkü ücret tam olarak sen ve senin mahremin, kişisel verilerin çünkü.

WhatsApp’ta arkadaşlarına ses kaydı göndermek için telefonunun mikrofonuna verdiğin erişim izni artık tamamen belli algoritma ve yapay zeka sayesinde sen uygulamayı kullanmasan dahi ortam dinlemesi yapabiliyor. Bildiğiniz gibi WhatsApp Facebook’un satın aldığı bir uygulama. Sonra sizin ortamda söylediğiniz bir kelime örneğin ayakkabılardan bahsettiğiniz zaman Facebook’ta sizin karşınıza ayakkabı sayfaları, ayakkabı reklamları çıkabiliyor.

Bu sadece tek bir uygulama üzerinden verdiğimiz basit bir örnek. Google gibi şirketlerde de aynı mantık geçerli. Aslında en önemli kısım sizin reklam için dinlenmeniz değil, verilerinizin bu şirketler tarafından hiç bilmediğiniz 3. Kişi ve kurumlara satılması, verilerinizin internet ortamında çoğaltılıp yaygınlaşması. Aslında mahreminiz birileri tarafından alınıp satılabilen gerektiğinde çıkar için kullanılabilen bir veri havuzu haline geliyor.

Kısacası telefonlarımıza indirdiğimiz her uygulamanın bir yazılım arka planı mevcuttur. Bu yazılımı elinde bulunduran şirketler mobil cihazlarınıza erişerek sizin verdiğiniz izinler doğrultusunda telefonunuzu da dinleyebilir, galerinizde ki fotoğraflara da istediği zaman erişebilir. İzin verdiğiniz her ayar artık uzaktan birilerinin erişimine açık hale gelir.

Nasıl önlemler alabiliriz?

Sonuç olarak kişisel verilerimiz, günlük hareketlerimiz, konuşmalarımız, kullandığımız kelimelerimiz, söylediklerimiz hatta bir konu hakkında fikir sahip olmak için yaptığımız araştırmalarımızın tümü reklam verenler için birer reklam malzemesi olarak kullanılıyor ve aslında hepimiz birer reklam panosu durumuna geliyoruz ve bunu da tamamen kendi isteğimizle yapıyoruz. Bu nedenle uygulama indirirken dikkatli olup tamamen engel olamasak bile bu durumu minimumda tutmaya özen göstermemiz gerekmektedir.

Kısmen de olsa veri gizliliğini korumak için izleyeceğiniz birkaç adım var aslında.

Google Play’den ya da Apple Store’dan uygulama indirmeden önce indirdiğiniz uygulamanın erişimlerini dikkatlice inceleyin.

Binlerce farklı yazılım, oyun ve uygulamalarla birlikte mobil cihazlarınızın mikrofonuna erişiliyor bunların önüne geçmek için gerçekten ihtiyacımızın olduğu uygulamaları kullanalım. Kullandığımız uygulamaların mikrofon izinlerini telefonlarımızdan kontrol edelim.

Örneğin, Facebook’un dinleme iznini iptal etmek için:

iOS: Ayarlar > Gizlilik > Mikrofon > Deselect Facebook

Android: Ayarlar > Kişisel > Gizlilik ve Güvenlik > Uygulama İzinleri > Mikrofon ve unselect Facebook

Yukarıda verdiğim teknik bilgileri indirdiğiniz tüm uygulamalar için yapabilirsiniz. Burada basit mantık indirdiğiniz her uygulamanın gizlilik ayarında saklı. Telefonunuzda verdiğiniz her izini mutlaka kontrol edin ve gerekirse bu izinleri iptal edin.

Uygulama indirirken nelere dikkat etmeliyiz?

Aslında bu soru tam anlamıyla yüzde yüz çözümü veya cevabı olan bir soru değil. Çünkü büyük bir veri ve yazılım ekosistemi içindeyiz. Teknoloji hayatımızın her alanına girdi ve artık bağımlı hale geldik. İşimiz, rutin hayatımız ve daha fazlası artık teknolojiye bağlı halde o yüzden burada en önemli konu insanımıza dijital medya okuryazarlığı eğitimi vermek.

Çünkü insanlarımızın büyük çoğunluğu nasıl bir kuyunun içine düştüğünü, küresel şirketler tarafından kullanılan bir veri cenneti haline geldiğini, mahremiyetin yok olduğunun farkında değil.

Biz yine de basit olarak alınacak önlemleri madde madde belirtelim:

Mümkün olduğu sürece sadece gerçekten ihtiyacımızın olduğu uygulamaları indirelim.

İndirdiğimiz uygulamaların erişim izinlerini ayarlar > gizlilik konumundan muhakkak kontrol edelim.

Olabildiğince uygulamaların mikrofon erişimlerini kapatalım ve mikrofon erişimine izin vermeyelim.

Güvenilir olmayan bilmediğimiz hiçbir uygulamayı kesinlikle indirmeyelim.

Bazı şirketler ve sosyal medya mecralarının kendi ayarlarında kişiselleştirmiş reklam ayarları mevcuttur. Bu ayar sayesinde bu mecralar sizi internetten takip eder ve davranışınıza göre size reklamlar çıkar. Bu kişiselleştirmiş reklam ayarlarını kapatabilirsiniz.

Son olarak bu dibi olmayan bir karadelik. Dünya dijitalleşti ve bundan kaçmak artık mümkün değil. Bununla yaşamayı buna göre güvenlik stratejileri geliştirmeyi öğrenmek zorundayız. En azından hiçbir şey yapamıyorsak bilinçli olmak buna göre hareket etmek bile önemlidir.

Yorumlar (0)
26°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 08 Ağustos 2020
İmsak 04:19
Güneş 06:00
Öğle 13:15
İkindi 17:07
Akşam 20:20
Yatsı 21:53
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25